Η κόψη του νυστεριού της

 Έχει η Λογοτεχνία  αρκετή δύναμη ώστε να αλλάξει τη ροή της ιστορίας;  Αν ναι τότε επιτελεί μια ύψιστη πολιτική πράξη.

 Είναι οι πολιτικές εξελίξεις αυτές που επηρεάζουν τη Λογοτεχνία ή εν τέλει οι συγγραφείς συμβάλλουν στη διαμόρφωση των συνθηκών γύρω τους;

Στέκεται ο φωτισμένος συγγραφέας  μακριά από κάθε ευσεβή δουλοπρέπεια απέναντι στο πρόσωπο του και αρνείται να προσαρμοστεί  στις χρήσεις και τους ιδιωματισμούς της εποχής;

Είναι η τυφλή υποταγή στο προσωπικό έναντι του συλλογικού  συμβατή με τη συγγραφική περσόνα;

Ο θυμός και η απαξίωση απέναντι στην κοινωνική αδικία  εκφράζουν μια εσωτερική εξορία που βρίσκεται πέρα από κάθε κώδικα;

Τυφλή υποταγή ή ανυπακοή για τον αφοσιωμένο γραφιά;

Παρόμοια ερωτήματα   συχνά προκύπτουν για να απαντήσουν στην αμηχανία του ορισμού Πολιτική και Λογοτεχνία.

Αν αποδεχθεί κανείς πως στα πάθη της Λογοτεχνίας φτάνει κανείς μέσα από παράθυρα απαγορευμένα και πως η λογοτεχνία φτάνει σε σπουδαία επιτεύγματα όταν μεταγγίζεται μέσα από κείμενα όπως το ‘’Κιβώτιο’’ του Άρη Αλεξάνδρου ή τον ‘’Μπιντέ’’ του Μάριου Χάκκα, αν αναλογιστεί κανείς τον ‘’Λοιμό’’ του Αντρέα Φραγκιά που, παρόλο που έχει ιστορική βάση  τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, γράφεται και διαβάζεται ως η ευρύτερη, διαχρονική και πανανθρώπινη παράνοια της φυλάκισης και της συμμόρφωσης σε αβάσιμες ιδέες και πρακτικές , τότε η απάντηση προκύπτει από μόνη της..

Αν σκεφτεί κανείς πως ακόμη και η  σύγχρονη  αστυνομική λογοτεχνία ξαναβάζει την πολιτική στην καθημερινότητά μας, συνδέοντάς την με το έγκλημα, τα υπολανθάνοντα αίτια της σήψης, τους άδηλους παράγοντες που οδηγούν στην κορυφή του παγόβουνου  και πως πολλά αστυνομικά μυθιστορήματα έχουν κοινωνική και πολιτική προοπτική καθώς συχνάκις αναφέρονται στη διαφθορά της εξουσίας , τη διαπλοκή μεγαλοπαραγόντων, τότε ναι αυτή η στάση είναι μα στάση αμιγώς πολιτική.

Με ποια άλλα κριτήρια ,εξαιρουμένων των αμιγώς λογοτεχνικών,  θα μπορούσε κανείς να κρίνει το ‘Να τελειώνουμε με τον Έντυ Μπέγκελ’ του Εντουάρ Λουί, παρά μόνον με πολιτικά; Πως μπορεί να εξηγηθεί άλλως η εξέγερση ενάντια στη φτώχεια, στην κοινωνική τάξη στο ρατσισμό και τη βία;

Η Λογοτεχνία μεταξύ άλλων , είναι και  βασικός ανατόμος του κοινωνικού γίγνεσθαι. Αν μια κόψη του νυστεριού της δεν είναι ακονισμένη πολιτικά, τότε κείμενα του Γαλλικού ή του Νεοελληνικού  Διαφωτισμού θα καθίσταντο αυτομάτως όμορφες λέξεις κενές περιεχομένου.

Εύη Κουτρουμπάκη

 Φιλόλογος, Κριτικός Λογοτεχνίας

 

(Η φωτογραφία είναι της Βάλιας Γιγαντίδου)